Radioactieve medicatie is een hoopvolle oplossing voor veel kankerpatiënten, maar stelt ziekenhuizen voor grote afvalbeheerproblemen. De medicatie maakt de urine van patiënten radioactief en ziekenhuizen zijn verplicht om te voorkomen dat dit in het riool terecht komt en moeten het daarom opslaan, vaak voor lange tijd. ZerEau heeft de afgelopen twee jaar hard gewerkt aan een oplossing in de vorm van een filter dat de radioactiviteit uit de urine verwijdert, waardoor de opslag kleiner en eenvoudiger wordt, meer patiënten kunnen worden behandeld en schadelijke chemicaliën (radioactieve of vergane producten) niet in het milieu terechtkomen.
"We weten allemaal dat water uiterst kostbaar is en dat we er zuinig en zorgvuldig mee om moeten gaan", zegt Mattijs Maris, een van de vier oprichters van ZerEau. "Ons hele team heeft een achtergrond in waterbehandeling, met name voor medische instellingen. We zijn gespecialiseerd in het verminderen van watervolumes en het voorkomen dat medische residuen zich in het milieu verspreiden. Radioactiviteit opvangen is het volgende niveau." Dus hoe maak je van 120 liter radioactief spoelwater per patiënt minder dan 1 liter radioactief vast afval? ZerEau heeft de oplossing.
Oplossing voor besmet water
ZerEau werd ingehuurd om een filter te ontwerpen voor het zuiveren van radioactief besmet water uit ziekenhuizen. "Nadat we het filter zes maanden in het lab hadden getest, boden we aan om ook het toilet te ontwikkelen dat bij de filters paste. In de zomer van 2021 was het eerste prototype van het systeem klaar voor de eerste patiënten. Er zijn momenteel 2 werkende prototypes in België, 3 andere worden begin 2023 geïnstalleerd."
Subsidie brengt roadshow
ZerEau had veel vragen die ze met praktijktesten wilden beantwoorden; Hoe goed zijn de filters in het echt? Werken de filters buiten het lab? En hoe werken de filters bij patiënten die niet meer helemaal gezond zijn? "De gegevens van het onderzoek leverden ons nieuwe onderzoeksresultaten op, die we gebruikten om nieuwe prototypes te maken. We hebben een EU-subsidie aangevraagd die begin 2022 is toegekend."
Die subsidie gaf de aanzet tot de ontwikkeling van drie nieuwe prototypes. Deze worden gebruikt in Nederlandse ziekenhuizen, als showcases. "Ziekenhuizen mogen het filter een paar maanden gebruiken, daarna gaan we naar het volgende ziekenhuis. Door in meerdere ziekenhuizen te testen, krijgen we veel meer gegevens. Omdat gegevens in dit stadium van groot belang zijn, is deze roadshow echt een kans voor ons."
Veranderende gezondheidszorg
De samenwerking met Briskr heeft ZerEau veel informatie opgeleverd over juridische en financiële zaken. Ze leerden ook meer over subsidies en certificeringen en kregen toegang tot provincies en business angels. "Briskr heeft ons geholpen met veel van onze vragen over een nieuw, complex product. Het komende jaar staat in het teken van praktijktesten. Dat moet uiteindelijk leiden tot een productieserie en een ontwerp dat we officieel kunnen lanceren. Het is goed om te weten dat Briskr en zijn partners beschikbaar blijven voor hulp & ondersteuning."
ZerEau wil ook filters ontwikkelen voor meerdere soorten therapieën. "De focus ligt nog steeds op radioactieve therapieën, maar er zijn veel meer toepassingen mogelijk, zoals het verwijderen van contrastmiddelen. We zijn al in gesprek met verschillende Nederlandse ziekenhuizen om deze andere gebieden te verkennen."
Verandering teweegbrengen in de gezondheidszorg is geen gemakkelijke taak. "Er is veel overtuigingskracht voor nodig. Daarnaast ontbreekt het in Nederland aan goede wetgeving over waterbesparing in de gezondheidszorg. We hebben een internationale focus, want het probleem dat we oplossen is wereldwijd. Er is nog een wereld te winnen en daar zetten we ons graag voor in!".
Meer informatie over ZerEau.
