Rederijen willen allemaal duurzamer worden, maar de vraag is: hoe? Dirk Degroote van het Nijmeegse bedrijf Cognauship inspireert kapiteins om hun uitstoot en kosten te verlagen door het brandstofverbruik van schepen in kaart te brengen. "Zuiniger omgaan met energie is de enige echte reddingslijn die we nog hebben om de klimaatdoelstellingen voor de korte termijn te halen."

De vraag uit de markt was duidelijk: sleepboten willen duurzamer en kosteneffectiever varen. Maar ze worstelen vaak met hoe ze dat moeten doen. In zijn vorige baan zag Dirk de vraag, maar kon hij geen gemakkelijk toepasbare oplossing bieden. Dus besloot hij nieuwe horizonten te verkennen. Samen met Noud Seegers richtte hij het bedrijf Cognauship op. "Mijn werk bestond uit veel vergaderingen, weg van huis, lange dagen en regelmatig reizen. Ik wilde mijn handen weer vuil maken en tegelijkertijd tijd doorbrengen met mijn gezin."

En dat is precies wat hij kreeg, zij het op een andere manier dan hij had verwacht. "In februari 2020 begonnen we officieel te werken op de Noviotech Campus. Dat duurde ongeveer een maand en toen gingen we in lockdown. Toen alles stil kwam te liggen, ging mijn denkproces door. Natuurlijk was het niet wat ik in gedachten had, maar het gaf me de tijd en ruimte om tijd met mijn kinderen door te brengen zonder verantwoordelijkheden aan een werkgever. Het gaf me ook de kans om lang na te denken over hoe ik de oplossing die ik in gedachten had, kon realiseren. Al met al was het precies wat ik nodig had."

Duurzaam zeilen

Al het denkwerk leidde tot een unieke Internet of Things (IoT) oplossing, gebaseerd op het monitoren en grondig analyseren van de bewegingen en uitlaatgeluiden van de scheepsmotoren, met als resultaat de identificatie van potentiële besparingen. Het klinkt eenvoudig, maar achter de schermen moeten er heel wat stappen worden genomen, want het is een lange weg van sensorgegevens naar inzichten. "Zie gegevens als legoblokjes. Als de gegevens van het schip komen, liggen de blokjes overal verspreid. Ik gebruik speciaal ontwikkelde algoritmes voor schepen om ze te sorteren op grootte en kleur en gebruik deze blokken vervolgens om een huis te bouwen dat past bij de behoeften van de klant, dat gemakkelijk te begrijpen is en bruikbare inzichten biedt. Ze zien alleen het huis, maar het heeft heel wat stappen gekost om daar te komen." Wij onderscheiden ons door dit complete traject af te leggen, waar de meeste concurrenten alleen de ruwe data en het platform aanbieden. Laten we zeggen dat zij de doos Lego leveren, gesorteerd of ongesorteerd, maar dat de klanten zelf moeten uitzoeken hoe ze het huis kunnen bouwen. En het ontbreekt hen aan personeel en ervaring om dat te doen.

"Het gaat niet langer om een gebrek aan wil om duurzamer te worden. Bedrijven weten vaak gewoon niet hoe ze het moeten aanpakken of kunnen geen solide business case bedenken. Wij doen het niet voor ze, maar stellen ze in staat om duurzamer te worden en de business case te bepalen, zodat ze verder kunnen. Voor de meeste schepen is het niet eens een grote ingreep. Een paar kleine veranderingen kunnen de operationele efficiëntie verbeteren met besparingen op het brandstofverbruik van 10 tot 30%. Vaak gaat het dan om het varen met lagere snelheden of het toepassen van andere vaartechnieken, maar ook om logistieke integratie en optimalisatie. Een paar jaar geleden hadden we deze campagne voor duurzamer rijden in Nederland; Het Nieuwe Rijden, die kan worden gezien als een vergelijkbare oplossing. Maar wij richten ons op water."

Belangrijke verbindingen

Dirk had al behoorlijk wat kennis in zijn vakgebied, maar een bedrijf starten is iets heel anders. "In het beginstadium heb ik veel gehad aan de hulp van Briskr bij het vinden van andere ondernemers en experts om ideeën mee uit te wisselen. Een kritische blik van buitenaf kan zoveel helpen. Het is een realiteitscheck: is wat we doen echt relevant? Als het antwoord 'ja' is, geeft dat een boost aan je zelfvertrouwen om door te gaan."

Dirk is bekend in de sleepvaartindustrie, dus zijn eerste opdracht was bij een belangrijke speler. "We konden ons prototype testen in de haven van Antwerpen-Brugge. En toen dat goed ging, raakten ook andere bedrijven geïnspireerd. Ook de gemeente Nijmegen deed navraag naar onze diensten om meer inzicht te krijgen in de uitstoot van schepen die de Waal in Nijmegen passeren en om een Nijmeegs bedrijf een boost te willen geven."

De investering van de gemeente bleek goud waard, want veel andere bedrijven volgden: "Ook de evenementen van Briskr en Oost NL en onze kantoren op Noviotech Campus droegen bij aan het succes. Hier kunnen we ons netwerk opbouwen."

Een duurzame toekomst

"We zijn een buitenbeentje op de Noviotech Campus. Voordat wij er waren, waren er geen bedrijven die de maritieme industrie vertegenwoordigden, terwijl die industrie toch behoorlijk aanwezig is in Nijmegen. We zijn begonnen met sleepboten en door de vraag uit de markt helpen we nu ook binnenvaartschepen. In onze achtertuin, De Waal, passeren dagelijks zo'n 300 schepen, waardoor ons werk hier zeer relevant is."

Wat Dirk betreft is het niet de bedoeling dat zijn baan voor altijd relevant blijft. "Mijn droom is dat iedereen in de binnenvaart zich bewust wordt van hoe je duurzaam kunt varen en daar in 2030 naar handelt. Het liefst met onze hulp, want dan kunnen we impact maken. Als iedereen meedoet, komen de klimaatdoelen voor onze sector binnen bereik. En dat is het doel op dit moment."