Als het gaat om innovatie in de gezondheidszorg, gebeurt echte verandering zelden geïsoleerd. Daarom is het Digital Health Challenge Lab(DHCL) opgericht: om oplossingen te bouwen met de regio in plaats van voor de regio. Achter de schermen werkt een sterk consortium van organisaties om vraaggestuurde innovatie om te zetten in blijvende impact, door goed te luisteren naar wat mensen in de wijken echt nodig hebben.

De oorsprong van DHCL ligt bij Floor van de Watering en Tom van de Belt. Tom, toen werkzaam bij het Radboudumc. "De meeste zorg gebeurt niet in ziekenhuizen, maar bij mensen thuis. Dat inzicht stimuleerde mij om te kijken wat er al was in de regio en waar de gaten zaten", vertelt hij. Samen met Floor van de Watering voerde hij een ecosysteemanalyse uit. Daaruit bleek dat er veel talent, financieringsmogelijkheden en actieve organisaties waren, maar ook versnippering. "We moesten stoppen met het opnieuw uitvinden van het wiel in silo's en in plaats daarvan samen gaan bouwen. Daarom hebben we deze partners aan tafel gebracht."

Toms ervaring met projecten die na een pilot mislukten, versterkte de noodzaak om de gebruikelijke innovatieaanpak om te draaien: in plaats van oplossingen naar de gezondheidszorg te duwen, begint het Challenge Lab van onderaf. "We vragen bewoners en professionals wat hen echt frustreert en nodigen bedrijven uit om te reageren. Dat is een radicaal ander uitgangspunt."

Bij de HAN sluit deze logica naadloos aan. Als onderdeel van het programmateam heeft Tom nu een coördinerende rol: "We zijn verantwoordelijk voor het beheer van middelen, tijdlijnen en samenwerking tussen partners. Maar meer dan dat, willen we de methodologie van challenge-based innovatie zelf verfijnen." De expertise van de HAN op het gebied van toegepast onderzoek helpt bij het begeleiden van het proces van het identificeren van echte behoeften tot meetbare resultaten. Met meer dan 30 buurtlaboratoria en werkruimten die al in de regio zijn ingebed, bevindt de HAN zich in de perfecte positie om signalen uit de praktijk op te vangen en terug te koppelen naar de innovatiekringloop. "We zien de regio als onze campus", zegt Tom. "We veranderen de manier waarop we opleiden, onderzoeken en innoveren: sneller, responsiever en altijd in partnerschap."

Een van die belangrijke partners is Oost NL, vertegenwoordigd door projectleider Tessa Dijkgraaf. Oost NL was vanaf het begin betrokken, toen programmamanager Floor er nog werkte. Tegenwoordig richten ze zich op business development, co-creatie en ondersteuning van het MKB door middel van een voucherprogramma. "We helpen bedrijven de volgende stappen te identificeren: met wie ze in contact kunnen komen, welke ondersteuning ze nodig hebben en hoe ze kunnen groeien", legt Tessa uit. "Het gaat er niet om iets uit te vinden alleen omdat het kan. Het moet een echt probleem oplossen. Daarom zijn we zo toegewijd om uitdagingen uit het veld te halen, niet om ideeën op te dringen."

Het is geen sinecure om die uitdagingen op tafel te krijgen. Daar komt Maurits van Schaik van open innovatiebureau Starthubs om de hoek kijken. "Wij zijn verantwoordelijk voor het platform en het proces om uitdagingen te verzamelen", zegt hij. De sleutel? Professionals laten ventileren. "We hebben frustratiesessies gehouden met wijkverpleegkundigen, maatschappelijk werkers en bewoners. Gewoon een uurtje om te zeggen wat er mis gaat. En daarna hebben we alles in kaart gebracht." Het resultaat: een scherpe 'pijnpuntenkaart' met zeven belangrijke uitdagingsgebieden. "We helpen partners deze om te zetten in open innovatievragen: Wat als je meer handen had? Wat als je een taak kon overslaan? Dat zet aan tot nadenken."

Het vertalen van pijnpunten naar haalbare uitdagingen vereist ook een diep begrip van de realiteit in de gezondheidszorg. Dat is waar Health Valley om de hoek komt kijken. Innovatiemanager Annemarie de Vries legt uit: "Ik heb 25 jaar in de zorg en business development gewerkt, dus ik weet hoe ik de puntjes met elkaar moet verbinden. Een CTO van een ziekenhuis spreekt een andere taal dan een wijkverpleegkundige. Wij helpen die kloof te overbruggen." Health Valley draagt bij door realistische uitdagingen te identificeren, deze te promoten via haar netwerk en het begeleiden van matchmaking tussen bedrijven en zorgorganisaties. "Ons werk houdt niet op als de match is gemaakt. We kijken naar wat er nodig is voor een succesvolle pilot, en wat er nodig is om het daarna vol te houden."

Dit langetermijnperspectief staat ook centraal in de rol van Julian Leijser als programmacoördinator. Samen met Floor beheert ze de interne structuur en begeleidt ze partners door de verschillende fases. "We willen niet weer een project dat na een half jaar ophoudt", zegt Julian. "We vragen ons voortdurend af: wat is de volgende stap? Wie moet er in actie komen? Hoe houden we de vaart erin?" Dat betekent wekelijkse vergaderingen, afstemming met partners en het helpen definiëren van concrete rollen.

De inzet is hoog. Zonder grote innovatie zou in 2040 één op de vier mensen in de gezondheidszorg moeten werken. Dat is niet duurzaam. Het DHCL beantwoordt die urgentie met een praktisch, inclusief model: echte uitdagingen definiëren, echte mensen erbij betrekken en bedrijven ondersteunen om zinvolle oplossingen te leveren. Dit alles binnen een sterk regionaal ecosysteem dat woningcorporaties, gemeenten, onderzoeksinstellingen en zorgaanbieders omvat.

En dat is precies wat dit programma zo bijzonder maakt. Zoals Tom het samenvat: "De HAN is als een middenvelder in dit spel. We verbinden sectoren, agenda's en talen omdat dat is wat DHCL laat werken. En dat is iets waar we allemaal trots op kunnen zijn."