Digitale belofte omzetten in dagelijkse zorg met MS Sherpa

Wat als we niet langer hoeven te vertrouwen op een paar bezoeken aan de dokter om een chronische aandoening te beheren, maar we het hele jaar door kunnen leunen op inzichten? Dat is het idee achter MS Sherpa. Het bedrijf heeft een digitale monitoringtool ontwikkeld waarmee mensen met multiple sclerose thuis korte, klinisch gevalideerde tests kunnen uitvoeren met behulp van hun smartphone.

De kern van MS Sherpa is een eenvoudig maar krachtig idee: vaker meten leidt tot beter begrip. Patiënten voeren korte tests uit, meestal één keer per week. Deze combineren objectieve metingen zoals het loopvermogen en cognitieve verwerking met subjectieve input over hoe ze zich voelen. Na verloop van tijd ontstaat zo een veel rijker beeld dan bij traditionele zorg mogelijk is.

"Je ziet trends, niet alleen momenten", zegt Sonja Cloosterman, bestuurslid en Chief Clinical Officer van Sherpa. "Dat helpt zowel de patiënt als de arts om beter geïnformeerde beslissingen te nemen." De aanpak opent ook de deur naar efficiëntere zorg. "Het gaat niet om het vervangen van contact", benadrukt ze. "Het gaat erom dat dat contact minder over tests gaat en meer over de ervaring van de patiënt."

Van innovatie tot implementatie

MS Sherpa heeft al de stap gezet van concept naar gecertificeerd medisch product. De tool is klinisch gevalideerd en ontworpen om te passen binnen bestaande zorgpaden, in samenwerking met zowel academische als klinische partners zoals het MS-centrum van Amsterdam UMC, Upendo en andere MS-centra. Daarmee bevindt het bedrijf zich in een positie waar veel digitale gezondheidsinitiatieven naar streven. Toch begint hier ook een nieuwe fase.

"De interesse is er", zegt Cloosterman. "Als we deze tools goed gebruiken, kunnen patiënten thuis meten en kunnen zorgprofessionals zich richten op de momenten die er echt toe doen." Het kan de zorg verbeteren en tegelijkertijd de druk verlagen. De uitdaging is om die interesse om te zetten in dagelijks gebruik.

Een sectorbrede kans

Wat Sherpa als bedrijf meemaakt, weerspiegelt een breder moment in de gezondheidszorg. Digitale hulpmiddelen zijn klaar, maar systemen en processen moeten nog worden ingehaald. "Het gaat niet alleen om het toevoegen van een tool", legt Cloosterman uit. "Het betekent vaak de zorg op een net iets andere manier organiseren."

Digitale hulpmiddelen introduceren nieuwe gegevens en nieuwe verantwoordelijkheden. In plaats van te vertrouwen op vertrouwde richtlijnen en vaste drempels, wordt artsen gevraagd om continue stromen patiëntspecifieke gegevens te interpreteren, vaak zonder duidelijke kaders of tijd ingebouwd in hun workflow. "Dat is waar je aarzeling ziet", legt Cloosterman uit. "Het gaat niet om het hulpmiddel, maar om hoe je het in de praktijk gebruikt."

Om die verschuiving te laten werken, is samenwerking nodig. Vergoedingstrajecten moeten op elkaar worden afgestemd. Zorgprocessen moeten worden aangepast. Zorgverleners en patiënten hebben ondersteuning nodig bij het gebruik van nieuwe hulpmiddelen. "Dit is iets wat we samen moeten aanpakken", zegt Cloosterman.

Meer gegevens, betere vragen

De groeiende beschikbaarheid van gegevens brengt nieuwe mogelijkheden, maar ook nieuwe vragen met zich mee. Zorgsystemen zijn grotendeels gebouwd op gemiddelden en gestandaardiseerde richtlijnen. Digitale monitoring introduceert gedetailleerde, individuele gegevens in de tijd.

"Je hebt ineens een curve voor elke patiënt", legt Cloosterman uit. "Dat is heel waardevol, maar het vereist ook nieuwe manieren om gegevens te interpreteren." Voor artsen creëert dit een echte spanning: ze zijn gewend om te werken met duidelijke drempels op basis van groepsgemiddelden, maar gepersonaliseerde gegevens passen niet altijd netjes in die kaders, waardoor het moeilijker is om te beslissen wanneer en hoe te handelen.

Sherpa ziet dit niet als een beperking, maar als onderdeel van de evolutie naar meer gepersonaliseerde zorg. "We leren hoe we deze gegevens in de praktijk kunnen gebruiken", zegt ze. "Dat is een natuurlijke stap." Voortdurend onderzoek en gebruik in de praktijk helpen om metingen te vertalen naar bruikbare inzichten.

Patiënten als actieve deelnemers

Om digitale monitoring te laten werken, moeten patiënten ook betrokken zijn. Dat is niet altijd eenvoudig. "Sommige patiënten hebben het gevoel dat regelmatig testen hen bewuster maakt van hun ziekte", zegt Cloosterman. "Je moet de juiste balans vinden."

Tegelijkertijd waarderen veel patiënten het extra inzicht. "Ze begrijpen beter wat er in de loop van de tijd gebeurt. Dat kan heel empowerend zijn." Patiëntenorganisaties spelen een belangrijke rol bij het ondersteunen van deze verschuiving, door de voordelen uit te leggen en de overstap aan te moedigen.

De impact vergroten

Sherpa richt zich momenteel op multiple sclerose, een aandoening met ongeveer 25.000 patiënten in Nederland. "Het is een goed startpunt", zegt Cloosterman. "Maar er is een breder potentieel in bredere toepassing."

Dezelfde aanpak zou gebruikt kunnen worden bij andere neurodegeneratieve aandoeningen, zoals Parkinson en Alzheimer. Hiervoor ontving Sherpa subsidies van organisaties als Interreg en de provincie Gelderland. Duitsland is ook een belangrijke volgende stap, met een grotere patiëntenpopulatie en een gezondheidszorgsysteem dat steeds meer openstaat voor digitale oplossingen. De eerste contacten zijn er al met het MS-centrum van het Universitair Ziekenhuis Carl Gustav Carus in Dresden.

Een sterk lokaal netwerk

Sherpa heeft er bewust voor gekozen om zich te vestigen op Novio Tech Campus in Nijmegen. Daar verbindt het bedrijf zich met andere startups en partners zoals Briskr. "Als klein bedrijf profiteer je van een netwerk", zegt Cloosterman. "Samen kun je deelnemen aan evenementen die voor ons alleen onbereikbaar zouden zijn. De zichtbaarheid die je krijgt door je krachten te bundelen, zou je in je eentje simpelweg niet hebben."

Om de adoptie te versnellen, onderzoekt Sherpa actief samenwerkingsverbanden met andere digitale gezondheidsbedrijven, zorgverleners en verzekeraars. "Als een enkel bedrijf kun je maar zo ver gaan", zegt Cloosterman. "Door samen te werken kun je het momentum creëren dat nodig is om echte verandering teweeg te brengen."

Meer informatie op https://www.mssherpa.nl/