DE AARD EN OORSPRONG VAN RUIMTE-TIJD
het perspectief van een insider op het universum
Zouden ruimte en tijd bestaan als het universum leeg was?
Ja, volgens Newton, de vader van de populaire verbeelding van absolute ruimte en tijd als een podium waarop het kosmische spel zich ontvouwt. Nee, zegt Leibniz; het zijn slechts wiskundige relaties tussen objecten, geen echte entiteiten. De moderne natuurkunde wordt verscheurd door een soortgelijke absoluut-relationele kloof tussen de kwantumtheorie en Einsteins gravitatietheorie van gekromde ruimtetijd. Er wordt gezocht naar een verenigd, fundamenteler begrip om de mysteries van zwarte gaten en de oerknal te ontrafelen en om licht te werpen op de ware aard van ruimtetijd. Om dit te bereiken komen 's werelds knapste koppen deze zomer samen in Nijmegen voor de Quantum Gravity 2023 conferentie.
Drie van de uitgenodigde sprekers delen hun verbijsterende ideeën en nieuwste inzichten tijdens een speciale zomereditie van het Science Café aan de rand van de Waal. Thomas Hertog (KU Leuven) neemt ons mee op zijn zoektocht met Stephen Hawking, ver terug naar de oerwortels van het heelal. Door de traditionele God's-eye view in te ruilen voor een insidersperspectief kunnen we een diep soort evolutie waarnemen waarin de natuurkundige wetten zelf transformeren tot deeltjes, krachten en zelfs de tijd zelf vervagen. De fundamentele rol van perspectief en relaties wordt onderzocht in de gedachte-experimenten van Flaminia Giacomini (ETH Zürich). Door de kwantumwereld vanuit meerdere gezichtspunten tegelijk te bekijken, zal ze aantonen dat - bij interactie - een gedeelde ruimtetijdrealiteit vorm krijgt. Daniele Oriti (LMU München) onderzoekt hoe precies ruimtetijd en de hele kosmos kunnen ontstaan uit entiteiten die zelf niet in ruimte en tijd zijn. Hij bespreekt de conceptuele en filosofische aspecten van dit streven, waarvoor onze basisbegrippen en intuïtie nutteloos blijken te zijn. We hebben nieuwe ogen nodig om het universum te zien!
Deze smoking hot science wordt geserveerd met koele drankjes en muziek van Lamm & Pielsticker, die de avond zullen doordrenken met hun eigen Jazzy mix van complexiteit ... om ons nieuwe oren te laten groeien. Ruimte: cultureel terras De Kaaij. Tijd: dinsdagavond 11 juli, 19.30/8 uur. Pluk de avond!
wetenschappers /8pm Thomas Hertog (KU Leuven), Flaminia Giacomini (ETH Zürich) en Daniele Oriti (LMU München)
muziek /7.30pm Lamm & Pielsticker
moderator Béatrice Bonga
tijd Dinsdag 11 juli 2023, 19.30/8 - 22.00 uur
locatie cultureel terras De Kaaij, Lindenberghaven in Nijmegen (onder de Waalbrug)
toelating gratis toegang (geen reservering)
taal Engels